Od 17 marca 2026 r. obowiązują zmiany w przepisach prawa o notariacie oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece, które upraszczają dopełnienie formalności związanych z dziedziczeniem, gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość. Nowe regulacje umożliwiają, aby już podczas sporządzania aktu poświadczenia dziedziczenia spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjni mogli zażądać od notariusza złożenia wniosku o zmianę wpisu w księdze wieczystej, tak aby ujawnić w niej aktualnego właściciela lub współwłaścicieli. Notariusz sporządza wówczas odpowiedni protokół obejmujący żądanie wpisu prawa własności, użytkowania wieczystego albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu na rzecz spadkobierców.
Procedura ta wymaga również złożenia przez spadkobierców oświadczenia dotyczącego nieruchomości wchodzących w skład spadku. W praktyce oznacza to konieczność posiadania numerów ksiąg wieczystych tych nieruchomości. Jeżeli w chwili sporządzania aktu dziedziczenia dane te nie są znane, protokół można przygotować w późniejszym terminie, gdy zostaną ustalone wszystkie informacje. Z nowych rozwiązań mogą skorzystać także osoby, które uzyskały akt poświadczenia dziedziczenia przed 17 marca 2026 r., ale nie dokonały jeszcze aktualizacji wpisu w księdze wieczystej.
Nie należy odkładać tej czynności, ponieważ zgodnie z art. 35 ustawy o księgach wieczystych i hipotece właściciel nieruchomości ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za brak ujawnienia swojego prawa w księdze wieczystej, jeżeli z tego powodu osoba trzecia poniesie szkodę. Dodatkowo sąd może nałożyć grzywnę w wysokości od 500 zł do 10 000 zł za zwłokę w dokonaniu stosownego wpisu.
W przypadku wyboru ścieżki przy pomocy notariusza, procedura składa się z dwóch etapów:
- spisania przez notariusza specjalnego protokołu zawierającego żądanie ujawnienia spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnego w księdze wieczystej – ten etap wymagać będzie obecności i udziału spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnego, który dysponować będzie musiał aktem poświadczenia dziedziczenia, dowodem osobistym, a także numerami ksiąg wieczystych;
- złożenia wniosku o wpis do księgi wieczystej – ten etap przeprowadzać będzie notariusz już samodzielnie za pośrednictwem specjalnego systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe.
Nowelizacja pozostawia spadkobiercom wybór sposobu działania. Mogą zlecić złożenie wniosku notariuszowi albo samodzielnie wystąpić do sądu wieczystoksięgowego o zmianę treści księgi wieczystej.